خريد زمين داده جزء مخارج حساب نمىشود ، ولى اگر زراعت را بخرد پولى را كه براى خريد آن داده مىتواند جزء مخارج حساب نمايد و از حاصل كم كند ، اما بايد قيمت كاهى را كه از آن به دست مىآيد از پولى كه براى خريد زراعت داده كسر نمايد ، مثلًا اگر زراعتى را پانصد تومان بخرد و قيمت كاه آن صد تومان باشد فقط چهار صد تومان آن را مىتواند جزء مخارج حساب نمايد . مسأله 17 - كسى كه بدون گاو و چيزهاى ديگرى كه براى زراعت لازم است نمىتواند زراعت كند ، اگر آنها را بخرد و به واسطهء زراعت مقدارى از قيمت آنها كم شود ، بنابر احتياط واجب نبايد آن مقدار را از مخارج حساب نمايد ، اگرچه حساب نمودن آن مقدار از بابت مخارج خالى از وجه نيست . مسأله 18 - اگر در يك زمين ، جو و گندم و چيزهايى مثل برنج و لوبيا كه زكات ندارد كشت نمايد ، بايد تمام مخارج و مؤونه‌اى را كه صرف نموده به هر دو تقسيم نمايد به حسب نسبت . مسأله 19 - اگر براى شخم زدن يا كار ديگرى كه تا چند سال براى زراعت فايده دارد ، خرجى كند مىتواند آن را جزء مخارج سال اول حساب نمايد و بعيد نيست كه گفته شود اگر عملى كه كرده براى تمام سال‌ها بوده تقسيم بر همهء سال‌ها شود ، و اگر براى سال اول بوده از مؤونهء همان سال حساب شود ، گرچه سال‌هاى ديگر هم به آن بهره‌مند مىشده . مسأله 20 - اگر انسان در چند شهر كه فصل آنها با يكديگر اختلاف دارد ، و زراعت و ميوهء آنها در يك وقت به دست نمىآيد ، گندم يا جو يا خرما يا انگور داشته باشد و همهء آنها محصول يك سال حساب شوند ؛ چنانچه چيزى كه اول مىرسد به اندازهء نصاب باشد بايد زكات آن را موقعى كه مىرسد بدهد و زكات بقيه را هر وقت به دست مىآيد ادا نمايد ، و اگر مجموع به حد نصاب مىرسد بايد صبر كند تا همه برسند و زكات همه را بدهد .